Paardrijden, schaatsen, bergwandelen en yoga: bewegen is altijd een belangrijk onderdeel in het leven van de 67-jarige René Custers geweest. Ernstige artrose in beide knieën maakte dat steeds moeilijker. Uiteindelijk liet deze actieve cliënt binnen vijf maanden beide knieën vervangen bij Cortoclinics. Inmiddels doet hij weer vrijwel alles wat hij graag doet. Toch wil hij zijn herstel niet mooier maken dan het was. “Per saldo zit ik absoluut in de plus. Maar de impact van een knieoperatie was groter dan ik me vooraf had voorgesteld.”
Zijn knieproblemen gaan terug tot 1999. Vanwege beschadigingen aan de meniscus onderging hij destijds aan beide knieën een kijkoperatie. Een groot deel van de beschadigde meniscus werd verwijderd. Daarna kon hij lange tijd weer vooruit, maar geleidelijk namen de klachten toe. “In 2011 bleek dat het kraakbeen in mijn rechterknie grotendeels verdwenen was. Ik kreeg het advies te stoppen met activiteiten zodra het pijn deed. Dat vond ik ingrijpend, want juist sporten is voor mij belangrijk.”
Vooral schaatsen en bergaf wandelen deden pijn. Met pijn in het hart zegde hij zijn lidmaatschap van de schaatsvereniging op. Na enkele jaren besloot hij het toch weer te proberen. Tot zijn verrassing namen de klachten tijdens het schaatsen na een aantal rondes juist af. De training maakte de spieren rond zijn knieën sterker. “Bij het schaatsen merkte ik dat sterke spieren echt verschil maakten. Jarenlang ging het daardoor beter. Tot de pijn op een gegeven moment niet meer verdween. Toen wist ik: nu zijn mijn knieën aan de beurt.”
Hij probeerde verschillende manieren om zijn knieën zo lang mogelijk te blijven gebruiken. Hij droeg steunzolen en braces, nam ontstekingsremmende pijnstillers en volgde een speciaal oefenprogramma voor mensen met heup- en knieartrose. Dat programma is gericht op voorlichting, oefeningen en het versterken van de spieren rond het gewricht. De oefeningen brachten in zijn geval geen verdere verbetering. “Mijn fysiotherapeut zei uiteindelijk: we hebben gedaan wat we konden. De volgende stap is overleggen met een orthopedisch chirurg.”
Cortoclinics kende hij toen al. Enkele jaren eerder had hij op de 50PlusBeurs een lezing van dr. Nanne Kort bijgewoond. Zijn verhaal over artrose en wat je zelf kunt doen, was hem bijgebleven. Toen een operatie onvermijdelijk werd, wist hij daarom waar hij naartoe wilde. Tijdens de gesprekken bij Cortoclinics stond niet alleen de toestand van zijn knieën centraal, maar vooral de vraag wat hij na de operatie weer wilde kunnen. Daar hoefde hij niet lang over na te denken: pijnvrij bergaf wandelen en schaatsen. “Dat waren voor mij de twee zwaarste activiteiten. Als die weer zouden lukken, zou de rest waarschijnlijk ook goed gaan.”
De klachten zaten jarenlang vooral in zijn rechterknie. Toch werd zijn linkerknie als eerste geopereerd, omdat die op dat moment plotseling de meeste problemen gaf. Tijdens een wandeling zakte hij door die knie, terwijl hij nog anderhalve kilometer van huis was. Toen was voor hem de grens bereikt. Omdat ook de rechterknie ernstig versleten was, koos hij ervoor de tweede operatie relatief snel te laten volgen. Tussen beide knieoperaties zaten ongeveer vijf maanden. “Ik moest er toch doorheen. Dan wilde ik liever doorzetten en daarna gericht aan mijn herstel werken.”
De operaties en de begeleiding bij Cortoclinics beoordeelt hij zeer positief. “De verzorging, de gesprekken en de controles waren helemaal prima. Daar heb ik niets dan lof voor.” Over de periode ná de operaties is hij bewust openhartig. “De eerste nacht had ik extreem veel pijn, zelfs met pijnstilling. Ook de weken en maanden daarna waren zwaar. Ik hoorde verhalen van mensen die zeiden dat ze nauwelijks last hadden gehad. Dat kon ik bijna niet geloven. Bij mij waren de eerste drie maanden echt afzien.”
De tweede operatie verliep iets gemakkelijker omdat hij inmiddels wist wat hem te wachten stond. Toch bleek ook toen hoeveel conditie hij had verloren en hoeveel inspanning het kostte om kracht en vertrouwen terug te krijgen. Hij ging intensief aan de slag met fysiotherapie en traint nog steeds twee keer per week in de sportschool. “Herstellen gaat niet vanzelf. Je moet er echt voor werken. Je conditie gaat snel achteruit, maar het opbouwen gaat langzaam. Bij mij herstelde in het eerste jaar het grootste deel. De laatste vooruitgang komt veel geleidelijker.”
Hoewel de pijn van vóór de operaties verdwenen is, merkt hij dat zijn knieën minder ver buigen. In het dagelijks leven valt dat bijvoorbeeld op bij het aantrekken van een broek of sokken. Ook sommige yogahoudingen kan hij niet meer uitvoeren zoals vroeger. “Vooraf hoorde ik dat de knie na de operatie ongeveer 120 graden zou kunnen buigen. Maar ik had me onvoldoende gerealiseerd wat dat concreet betekent. Ik kan fietsen, wandelen en paardrijden, maar bepaalde bewegingen lukken niet meer. Je krijgt dus veel terug, maar je moet soms ook iets inleveren.”
Dat vraagt om aanpassing en acceptatie. “Het is niet alleen halleluja. Ik ben heel blij met het resultaat, maar ik vind het belangrijk dat mensen ook weten dat het herstel zwaar kan zijn en dat een kunstknie anders voelt dan je eigen knie.”
Tegelijkertijd heeft hij precies bereikt waarvoor hij de operaties onderging. Hij rijdt weer paard, doet aan yoga, traint in de sportschool en is teruggekeerd op de schaatsbaan. De eerste keer stapte hij voorzichtig het ijs op om te testen of zijn knieën het aankonden. “Mijn conditie en techniek waren natuurlijk nog niet op het oude niveau, maar ik had geen pijn. Dat was fantastisch.”
Ook bergwandelen lukt weer. Tijdens een tocht in de Pyreneeën merkte hij dat vooral het vertrouwen nog moest terugkomen. Bergaf liep hij aanvankelijk voorzichtig en met wandelstokken. Naarmate de dagen vorderden, ging het steeds gemakkelijker.
“Vroeger deed iedere stap naar beneden pijn. Nu niet meer. Op een gegeven moment dacht ik: hé, er kan veel meer dan ik dacht.” Ook anderen zien het verschil. Voor de operaties liep hij ongemerkt waggelend en stonden zijn benen steeds verder in een O-stand. “Zelf had ik dat nauwelijks door, omdat het zo geleidelijk was ontstaan. Nu loop en sta ik veel rechter.”
Zou hij opnieuw voor de operaties kiezen? Daar hoeft hij niet over na te denken. “Absoluut. Het traject was zwaarder dan verwacht en ik heb bewegelijkheid moeten inleveren. Maar ik kan weer de dingen doen waar ik plezier uit haal. Per saldo zit ik zeker in de plus.”
Bij onze Cortoclinics on Tour informatieavonden informeren we je uitgebreid over artrose. De avonden zijn gratis toegankelijk en vinden plaats in Limburg en Brabant.